Bir konuyu okurken her şey anlaşılır gelebilir. Kitabı kapatıp açıklamaya başladığınızda ise bazı bağlantılar eksik kalır. Feynman adıyla yaygınlaşan yaklaşım, bu boşlukları görünür kılmak için kullanışlıdır. Amaç süslü bir anlatım yapmak değil, bir fikrin neden doğru olduğunu açıklayabilmektir.
Sadelik, doğruluğu korumalı
Teknik bir kelimeyi kullanmadan anlatmayı deneyebilirsiniz; fakat sonunda doğru terimi yeniden ekleyin. Örneğin yalnızca “sayıları parçalamak” demek yerine asal çarpanın ne olduğunu ve 1’in neden asal sayı olmadığını açıklayın. Benzetmeler yardımcıdır; matematiksel tanımın yerini tutmaz.
Anlatımdan uygulamaya geçin
Akıcı konuşmak tek başına yeterli bir kontrol değildir. Anlattığınız konuyla ilgili yeni bir soruyu çözün veya farklı bir örnek verin. Bir arkadaşınıza anlatıyorsanız ondan yalnızca dinlemesini değil, anlaşılmayan bir noktayı sormasını isteyin. Tek başınayken de ses kaydı almadan kâğıda anlatabilirsiniz.
Adım adım deneyin.
- Ders kitabınızdan küçük bir konu seçin; tek sayfaya sığacak kadar daraltın.
- Kitabı kapatın ve konuyu öğrenmeye yeni başlayan birine anlatır gibi yazın.
- Durduğunuz, ezbere geçtiğiniz veya nedenini açıklayamadığınız yeri işaretleyin.
- Kaynağa dönüp düzeltin; ardından yeni bir örnekle yeniden açıklayın.
Bir uygulama örneği.
8. sınıf matematik örneği: “12 ile 18’in EBOB’u neden 6?” 12’nin bölenlerini ve 18’in bölenlerini yazın. Ortak olanları belirleyin. 6’nın yalnızca ortak değil, ortak bölenlerin en büyüğü olduğunu söyleyin. Sonra 8 ve 12 için aynı gerekçeyi kurun.
Dikkat edilecek nokta.
“Bir çocuğa anlatamıyorsan bilmiyorsun” sözü bir tanı ölçütü değildir. Dil becerisi, ön bilgi ve konunun karmaşıklığı anlatımı etkiler. Zorlanmak başarısızlık etiketi değildir.
Bugün deneyebileceğiniz adım.
Bugün bir kavramı üç cümleyle açıklayın. Bir tanım, bir örnek ve “neden?” sorusuna bir yanıt yazın.
İlgili ücretsiz föyü açKaynak ve kanıt notu.
Kendi kendine açıklama araştırmalarla incelenmiştir. “Feynman tekniği” adıyla sunulan her popüler adımın ayrı ayrı kanıtlandığı söylenemez; burada açıklama ve doğrulama bileşenlerini kullanıyoruz.
Uygulama örnekleri CoachGO tarafından hazırlanmıştır. Kendi sınıfınızın ders kitabı ve öğretmeninizin konu akışını esas alın.